100-LECIA POLSKIEJ PRASY MORSKIEJ

100 lat temu, 2 maja 1919 roku na rynku ukazał się pierwszy numer czasopisma „Bandera Polska” pierwszego po odzyskaniu niepodległości pisma morskiego. W listopadzie minie 95 lat od wydania pierwszego numeru czasopisma „Morze”.  85 lat temu, 10 kwietnia, swą misję prasową rozpoczął miesięcznik „Żeglarz” – pierwsze ogólnopolskie czasopismo żeglarskie. W okresie XX-lecia międzywojennego na rynku prasowym ukazało się prawie 50 tytułów fachowych i popularnych, w tym wiele żeglarskich. Oczywiście wiele z nich miało charakter efemeryczny i ich żywot kończył się po wydaniu kilku numerów, ale kilka z nich odcisnęło znaczące piętno na kolejnych pokoleniach Polaków. Magazyn „Morze”, choć z pewnością najbardziej znany, nie jest tutaj wyjątkiem. W tym katalogu należy z pewnością umieścić „Sport Wodny” istniejący 15 lat, „Żeglarz Polski” wydawany przez Józefa Klejnot-Turskiego czy „Flotę Narodową” Radosława Krajewskiego. Wydawcami były instytucje, stowarzyszenia i osoby prywatne, a żywot tytułów był bardzo zróżnicowany tak pod względem liczby wydanych numerów jak i zmian właścicielskich.

100 lat to czas pozwalający na określenie właściwej perspektywy, na rzetelne opisanie fenomenu, jakim był prasa morska w kraju o skrawku wybrzeża morskiego i wielkich aspiracjach morskich narodu budującego na nowo swoją tożsamość...

 

„Morze” cz. 1. (1924-1939)

Liga Morska bardzo wiele starań włożyła w działania mające na celu upowszechnianie wiedzy na temat swojej działalności. Problemem stała się kwestia dotarcia z informacjami do masowego odbiorcy, a to mogło zostać zrealizowane przy pomocy prasy, najlepiej własnego pisma, które stałoby się oficjalnym organem organizacji i które wypełniałoby wolę i realizowało zadania władz Ligi. Na powołanie do życia tytułu wyasygnowano środki z własnych zasobów, co gwarantowało mu wprawdzie stabilność finansową, ale stawiało pod znakiem zapytania niezależność w sprawach programowych. 

„Praca na Morzu” 1939

Powstanie pisma „Praca na Morzu” było odpowiedzią na pojawiające się oczekiwania środowiska marynarzy floty handlowej, którzy dostrzegali potrzebę samokształcenia, wymiany doświadczeń oraz dzielenia się wiedzą z młodymi rocznikami opuszczającymi mury szkoły morskiej.

„Torpeda” (1936-37)

Tytuł tego pisma może wprowadzać w błąd sugerując, że mamy do czynienia z czasopismem adresowanym do marynarzy floty wojennej. Tygodnik wydawany w Gdyni przez dwa lata, początkowo jako samodzielny byt wydawniczy, a następnie, od czerwca 1937 roku, jako dodatek do „Kuriera Bałtyckiego”

„Biuletyn Miesięczny Portu Gdyńskiego” (1931-1939)

Geneza pisma wywodzi się z sukcesu podobnego periodyku, „Żeglarza Polskiego” kierowanego przez Józefa Klejnota-Turskiego, które informowało o pracach portu gdańskiego w latach 1927-32. Wydawane było w latach 1931-38, początkowo (do września 1931 roku) pod tytułem „Biuletyn Miesięczny Portu Gdyńskiego” , następnie jako „Wiadomości Portu Gdyńskiego”, a od stycznia 1939 jako „Wiadomości Portowe” po dołączeniu do periodyku zagadnień związanych z pracą portu w Gdańsku.

Szkwał (1933-1939)

W grudniu 1933 roku na rynku prasowym ukazał się „Szkwał-Magazyn Morski”, miesięcznik działający w środowisku akademickim, którego ważnym celem było propagowanie aktywnego wypoczynku na wodzie i konieczność podejmowania współzawodnictwa na różnych polach związanych z wodą. Wydanie grudniowe nosiło numer drugi, co było nawiązaniem wprost do jednodniówki wydanej w Gdańsku kilka miesięcy wcześniej, co wszelako nie nosiło żadnych znamion kontynuacji.