"Statek, łódka, motorówka,..." - czyli zacznijmy od podstaw.

Ponieważ często niesłusznie jacht motorowy nazywany jest motorówką, statek okrętem, a niewielu wie, że łódź podwodna i pływającą platforma wiertnicza to też statek… zacznijmy od początku, czyli od podstaw…

Pojęciem podstawowym jest pojęcie Statku Wodnego.

Statek wodny jest pojęciem bardzo szerokim a nawet nie do końca precyzyjnie określonym, przypisuje ono jednak znaczenStatek wodnyie jednostki pływającej do wszystkich jednostek, które mogą poruszać się samodzielnie, lub wedle innej definicji wykorzystywane są jako środek transportu wodnego.

Jednostki pływające mogą używać do poruszania się własnego napędu lub mogą być to jednostki beznapędowe. Dla przykładu Międzynarodowe Przepisy o Zapobieganiu Zderzeniom na Morzu (MPZZM), określane skrótowo jako Międzynarodowe Prawo Drogi Morskiej (MPDM) jako statek określają wszystkie rodzaje urządzeń pływających, łącznie z wszelkimi urządzeniami bezwypornościowymi oraz wodnosamolotami, które mogą być używane jako środek transportu wodnego.

Tak więc definicja statku wodnego jest więcej niż ogólna, zgodnie z nią statkiem jest nawet dłubanka czy kajak, ale nie dryfująca tratwa. Wedle tej definicji statkiem wodnym są również barki, pływające urządzenia przeładunkowe, doki pływające, gdy poruszają się za pomocą własnego napędu lub gdy są holowane, pływające platformy wiertnicze i wszystkie inne urządzenia pływające. W obiegowym języku statkami nazywa się większe jednostki pływające, większe niż jacht motorowy czy kuter rybacki.

Przechodząc do nazw zwyczajowych:

Statek – mianem tym określamy statek żeglugi śródlądowej (przeznaczony do przewozu więcej niż 12 osób), prom, statek morski (aż do największych transportowców nie mieszczących się w Polskich portach)

Ze względu na rodzaj napędu statki możemy podzielić na:

Statki wiosłowe – ich głównym napędem są wiosła.

Statek żaglowy czyli żaglowiec – jak nazwa wskazuje statek którego głównym źródłem napędu są żagle. Wyposażenie napędu czyli ilość i rodzaj żagli to ożaglowanie. Podział żaglowców prowadzony jest w oparciu o takielunek, czyli właśnie żagle a dokładnie rodzaj osprzętu żeglarskiego.

Statek morski - SupertankowiecStatek o napędzie mechanicznym – mianem tym określamy każdy statek który porusza się dzięki użyciu maszyn (dzielimy je na silnikowe i turbinowe), za wyjątkiem sytuacji gdzie maszyny służą tylko do niewielkich przemieszczeń (np. podczas menerów w porcie) lub zwiększenia sterowności ale główny napęd jest inney Statki o napędzie maszynowym dzielimy ze względu na rodzaj pędnika na: statki o napędzie łopatkowym, statki o napędzie śrubowym, statki o napędzie strumieniowym



Ważny jest również podział statków ze względu na rodzaj wykonywanej pracy – pod tym względem statki dzielimy na:Łodzie motorowe - łodzie pilotów
- statki handlowe
- statki służb państwowych
- statki służb portowych
- statki zaopatrzenia
- "statki" wojenne – właśnie nie „statki” lecz okręty wojenne
- statki sportowe i inne

Typy statków są tematem tak rozbudowanym, że zajmiemy się nim w innym artykule, podobnie jak podziałem łodzi… przejdźmy może do tych ostatnich…

Łódź motorowa - oznacza mały statek (z pokładem ciągłym, częściowym lub bez pokładu), napędzany silnikiem spalinowym (wysokoprężnym lub benzynowym, Morska łódź motorowawbudowanym na stałe lub przyczepnym), którego kadłub jest konstrukcją sztywną (z laminatu, drewna, stali, stopów aluminium) lub konstrukcją hybrydową (połączenie konstrukcji sztywnej i elastycznej - napełnianej gazem lub pianką) – to definicja najogólniejsza zawierająca w sobie podział na wiele pomniejszych rodzajów łodzi – jak wspomniałem warto zająć się tym oddzielnie.

Dla celów klasyfikacji łodzie motorowe zostały podzielone na:
- patrolowe (do patrolowania akwenów i prowadzenia akcji ratowniczych),
- robocze (do prac transportowych, cumowniczych i innych prac pomocniczych),
- rybackie (do zarobkowego połowu ryb),
- turystyczne (do celów turystycznych, rekreacyjnych i sportowych).

Tutaj właśnie zachodzi częsty błąd nazywania jachtu motorowego … motorówką. Wedle Polskiego Rejestru Statków podstawowym czynnikiem odróżniającym jacht motorowy od motorówki jest – przeznaczenie. Jachty motorowe służą wyłącznie do celów sportowych lub/i turystycznych. Natomiast motorówki wykorzystywane są do różnego zadań począwszy od sportu i rekreacji aż po działania wojenne. Tak więc zgodnie z klasyfikacją Polskiego Rejestru Statków motorówka przeznaczona do celów rekreacyjnych (w tym turystyki) nazywana jest jachtem z napędem motorowym.

Na koniec nie można zapomnieć o skuterze wodnym – jest to mały statek o napędzie mechanicznym, przystosowany do przewozu jednej lub więcej osób, przeznaczony głównie do ślizgów lub wykonywania ewolucji na wodzie.

Autor: Marek D. Ostasz