Budowa i podział jachtów motorowych

Jachtem motorowym nazywamy jednostkę pływającą której głównym napędem jest silnik mechaniczny.

Jachty motorowe możemy podzielić według licznych kryteriów, Franciszek Haber w swoim "Podręczniku Sternika i Starszego Sternika" proponuje m.in następujące podziały:

Podział ze względu na sposób utrzymywania się na wodzie podczas ruchu na:
jachty wypornościowe (zdj. 1)  i jachty ślizgowe (zdj. 2)

 

 

Łódź motorowa wypornościowa Łódź motorowa ślizgowa

Zdjęcie 1                                                                       Zdjęcie 2

 

Podział jachtów ze względu na AKWEN PŁYWANIA:
- śródlądowe
- przybrzeżne
- morskie
- oceaniczne

Mamy również ważny podział jachtów motorowych ze względu na kategorie projektowe - jachty sprzedawane na terenie UE spełniać muszą techniczne wymagania dla rekreacyjnych jednostek pływających określone w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 marca 2003r. (z późniejszymi zmianami) w sprawie zasadniczych wymagań dla rekreacyjnych jednostek pływających, w wyniku czego każdy jacht motorowy jest kwalifikowany do jednej z wymienionych poniżej kategorii projektowych. Kwalifikacja "rekreacyjnych jednostek pływających" nie dotyczy jachtów budowanych indywidualnie, replik historycznych, jachtów regatowych itp. jest jednak pewną metodę podziału z uwagi na obszar i warunki pływania.
1.    Kategoria A - OCEANICZNA - jednostki zaprojektowane do dalekich rejsów, w warunkach wiatru silniejszego niż 8°B (stopni w skali Beauforta) i przy fali o wysokości znaczącej przekraczającej 4 m; jednostki te są w znacznym stopniu samowystarczalne;
2.    Kategoria B - PEŁNOMORSKA - jednostki zaprojektowane do rejsów pełnomorskich, w warunkach wiatru o sile do 8°B włącznie i przy fali o wysokości znaczącej do 4 m włącznie;
3.    Kategoria C - PRZYBRZEŻNA - jednostki zaprojektowane do rejsów po wodach przybrzeżnych, dużych zatokach, zalewach, jeziorach i rzekach, w warunkach wiatru o sile do 6°B włącznie i przy fali o wysokości znaczącej do 2 m włącznie;
4.    Kategoria D - NA WODY OSŁONIĘTE - jednostki zaprojektowane do rejsów na małych jeziorach, rzekach i kanałach, w warunkach wiatru o sile do 4°B włącznie i przy fali o wysokości znaczącej do 0,5 m włącznie.

Podział ze względu na zabudowę pokładu na:
jachty kabinowe (zdj. 3) i jachty otwarte (bezkabinowe) (zdj. 4)

 

Łódź motorowa kabinowa Łódź motorowa bezkabinowa

Zdjęcie 3                                                                      Zdjęcie 4

 

Podział ze względu na zastosowanie na:
jachty wyścigowe (ślizgacze), jachty sportowe, jachty turystyczne.

Podział ze względu na usytuowanie silnika na:
jachty z silnikami stacjonarnymi (wbudowanymi) (zdj. 5) i jachty z silnikami przyczepnymi (zdj. 6)

 

Łódź motorowa z silnikiem stacjonarnymŁódź motorowa z silnikiem przyczepnym

Zdjęcie 5                                                                  Zdjęcie 6

 

Podział jachtów motorowych ze względu na rodzaj pędnika na:
śrubowe (zdj. 7) i strugowodne (zdj. 8)

 

Napęd śrubowy w łodziŁódź z napędem strugowym

Zdjęcie 7                                                                   Zdjęcie 8

 

Podział ze względu na rodzaj źródła energii na:
spalinowe (olej napędowy, benzyna, metanol), elektryczne (akumulatory, baterie słoneczne)

Podział ze względu na rodzaj materiału, z którego jacht został zrobiony, na:
drewniane - z różnych rodzajów drewna: dąb, jesion, świerk, jodła, mahoń, tek i inne szlachetne rodzaje drewna,
sklejkowe - różne rodzaje sklejki wodoodpornej,
fornirowe - łuszczyna szlachetnych rodzajów drewna,
metalowe - stal, stopy aluminium, głównie jachty morskie, (zdj. 9)
laminatowe (kompozytowe) - to mata bądź tkanina z włókna szklanego, węglowego, borowego, nasączona żywicami szybkoutwardzalnymi (poliestrowe, epoksydowe), (zdj. 10)
gumowe - tkaniny z plastomerem i elastomerem

Jacht morski z metalu Łódź morska z laminatu

Zdjęcie 9                                                                   Zdjęcie 10

 

Niezależnie od użytych materiałów stosowane są konstrukcje szkieletowe (zdj. 11) lub konstrukcje skorupowe (zdj. 12)
Konstrukcje szkieletowe to głównie kadłuby drewniane, a skorupowe to kadłuby laminatowe.

 

Konstrukcja szkieletowa łodzi Konstrukcja skorupowa łodzi

Zdjęcie 11                                                               Zdjęcie 12

 

Rozróżniamy również kadłuby łodzi motorowych z pokładem ciągłym, pokładem częściowym lub bez pokładu.

Oprócz sztywnych konstrukcji kadłuba występują konstrukcje hybrydowe, stanowiące połączenie konstrukcji sztywnej i elastycznej. Pływaki wypełnia się gazem lub pianką. (zdj. 13)

Łódź hybrydowa RIB

Zdjęcie 13

 

Podstawowe elementy budowy łodzi motorowych:

Budowa morskiego jachtu motorowego

MORSKI JACHT MOTOROWY
1 - dziób, 2 - rufa, 3 - pokład dziobowy, 4 - śródokręcie, 5 - burta, 6 - kokpit,
7 - nadbudówka (kabina), 8 - sterówka, 9 - okno (iluminator),
10 – kosz dziobowy, 11 - handreling, 12 - listwa odbojowa (odbojnica)

 

Budowa śródlądowej łódzi motorowej

ŚRÓDLĄDOWA ŁÓDŹ MOTOROWA
1 - uchwyt dziobowy, 2 - uchwyt rufowy, 3 - dno, 4 - pawęź, 5 - kokpit,
6 - burta, 7 - dźwignia przepustnicy (manetka), 8 - koło sterowe (szturwał),
9 - falszburta, 10 - listwy odbojowe, 11 - knaga, 12 – pokład

 

Autor: Marek D. Ostasz

źródło: Franciszek Haber
"Podręczniku Sternika i Starszego Sternika"